Wanda: Pienińska ikona odzyskująca blask. Tajemnice najstarszej zelektryfikowanej willi Szczawnicy

Maria Zachwieja i narodziny luksusu (1925–1930)

Przenieśmy się myślami do roku 1925. To wtedy Maria Zachwieja, rzutka hotelarka o niezwykłym instynkcie, postanowiła stworzyć miejsce, o którym będzie mówił cały kraj. Projekt zakupiła od samego hrabiego Adama Stadnickiego, co nierozerwalnie związało willę z wielką wizją rozwoju uzdrowiska. Budynek, nazwany imieniem córki Marii, stał się symbolem nowoczesności, która w tamtych latach zdawała się być prawdziwą magią.

Willa wyznaczała standardy, o jakich innym nawet się nie śniło:

• Pierwsza elektryczność: Absolutnie pierwszy budynek w Szczawnicy z dostępem do prądu – prawdziwa sensacja tamtej epoki!
• Francuski kunszt: Wyśmienitą kuchnię prowadził szef kuchni sprowadzony prosto z Francji.
• Całoroczna elegancja: Hotel funkcjonował przez cały rok, oferując luksus niezależnie od kaprysów pogody.
• Plaża nad Grajcarkiem: Goście mieli własny dostęp do potoku i prywatną strefę wypoczynku nad wodą.

Wanda szybko zyskała status hotelu pierwszej kategorii, stając się wyrafinowaną przystanią dla elit artystycznych i kulturalnych międzywojennej Polski.

Wojenna karta: Od luksusu do konspiracyjnego serca

Kiedy nad Pieniny nadciągnęły czarne chmury wojny, Wanda zrzuciła balową suknię i założyła mundur partyzanta. Rodzina Zachwiejów, zamiast dbać o własny spokój, uczyniła z willi kluczowe ogniwo konspiracji. Od grudnia 1939 roku budynek stał się punktem przerzutowym Związku Walki Zbrojnej i Armii Krajowej.

Maria i jej córka Wanda służyły jako łączniczki, a synowie – Jan i Wojciech – jako nieustraszeni kurierzy, przeprowadzający uchodźców przez zieloną granicę na Węgry. Luksusowe pokoje zamieniły się w szpital wojenny, gdzie w ciszy i strachu toczyła się codzienna walka o ludzkie życie.

26 listopada 1941 roku to data, która wyryła się bólem w historii tego domu. Gestapo aresztowało całą rodzinę Zachwiejów. Po brutalnych przesłuchaniach w katowni „Palace” w Zakopanem, bracia Jan i Wojciech trafi do obozu Mauthausen, z którego nigdy nie wrócili. Maria przeżyła piekło Auschwitz, a Wanda, po miesiącach tortur, wróciła do pustej willi, niosąc w sercu bohaterstwo i tragiczne dziedzictwo swoich bliskich.

Architektoniczna dusza: Alpejski styl i modernizm Art Déco

Spójrzcie na tę bryłę – z zewnątrz Wanda to podręcznikowy styl alpejski (tyrolski). Ceglane mury, spadziste dachy i koronkowe, rzeźbione w drewnie balkony idealnie wpisują się w górski krajobraz. To architektura, która oddycha tradycją najsłynniejszych kurortów Europy Środkowej.

Wnętrza to z kolei hołd dla Art Déco – stylu modernistycznej elegancji. Podczas renowacji, prowadzonej pod czujnym okiem konserwatora zabytków, udało się połączyć historyczną „duszę” budynku z najwyższym współczesnym standardem. Przywrócono nawet funkcjonalność zasypanym i zapomnianym od dekad piwnicom. Ta wyjątkowa architektura przetrwała wszystko – od wojennej okupacji po czasy powojennego ośrodka zdrowia – by znów zachwycać gości.

Skarby odkryte pod warstwą czasu

Największą tajemnicę Wanda trzymała jednak głęboko pod warstwami farby. Podczas prac remontowych odkryto zabytkowe polichromie – ręcznie malowane dekoracje ścienne w dawnej bibliotece i na pierwszym piętrze. Spod płatów wtórnej farby po latach odsłonięto oryginalne mistrzowskie wzory.

Kunsztowny proces ratowania polichromii obejmował:

• Badania pigmentów: Szczegółowe ustalenie chemicznego składu farb używanych przez dawnych mistrzów.
• Dokumentację: Precyzyjne zmapowanie każdego milimetra unikalnego znaleziska.
• Oczyszczanie: Żmudne, ręczne usuwanie narzutów z dziesięcioleci za pomocą skalpeli.
• Rekonstrukcję: Wzmocnienie historycznych tynków i uzupełnienie ubytków zgodnie z materiałami archiwalnymi.

Nowy Rozdział: Wanda Luxury Boutique Hotel dzisiaj

Dziś Wanda otwiera nowy, lśniący rozdział jako perła kompleksu Szczawnica Park Resort & Spa. Reaktywacja z 2026 roku to zasługa inwestorów Renaty Goreckiej i Grzegorza Gacka, którzy z wielkim szacunkiem podjęli się trudu przywrócenia życia tej ikonie.

Obiekt w formule „Adults Only” oferuje 19 intymnych pokoi, a jego klimat współtworzą obrazy inspirowane twórczością Tamary Łempickiej. Szczególnie poruszająca jest postać Wandy na jednym z płócien – z nieugryzionym jabłkiem w dłoni, będącym symbolem zawieszenia między pokusą a decyzją. Jak podkreśla Bogusław Zachwieja, syn pierwszych właścicieli, obecne działania stanowią prawdziwą moralną i estetyczną rehabilitację tego miejsca.

Dziedzictwo, które trwa – Informacje praktyczne

Historia zatoczyła koło. Od odwagi Marii Zachwiei, przez tragedię jej synów, aż po współczesną wizję odnowy – Wanda znów stoi dumnie nad Grajcarkiem, przypominając, że prawdziwa elegancja i heroizm nie wychodzą z mody.