Odkryj mniej znane szlaki, husyckie obozowiska i niezwykłe punkty widokowe z licencjonowanym przewodnikiem
Jako licencjonowany przewodnik po Pieninach często słyszę od turystów to samo pytanie: „Gdzie w Pieninach można jeszcze zaznać ciszy, nie rezygnując z wielkich panoram?”. Odpowiedź mam zawsze jedną – warto ruszyć na słowacką stronę, w urokliwą dolinę Leśnickiego Potoku oraz w rejony Grupy Golicy!
Podczas gdy popularne polskie szlaki pod Sokolicą w szczycie sezonu bywają tłoczne, po drugiej stronie granicy czas zdaje się płynąć wolniej, a przyroda zachowuje swój surowy, niekomercyjny charakter.
To właśnie stąd, z perspektywy słowackich stoków, ikony Pienin – Trzy Korony i Sokolica – odsłaniają swoje „niekoronowane”, mniej kanciaste, a przez to niezwykle majestatyczne oblicze. W pogodne dni horyzont zamyka pasmo Lubania w Gorcach oraz Radziejowej w Beskidzie Sądeckim. Zapraszam Państwa na wyprawę śladami historii, która niegdyś budziła trwogę w całym regionie, a dziś jest cichym echem zapisanym w nazwie szczytu Aksamitka.
Szczyt Aksamitka – Historia zapisana w nazwie i w ziemi
Aksamitka (833 m n.p.m.), dawniej nazywana przez miejscowych Haligowczykiem, to wzniesienie o fascynującej biografii. Nazwa ta nie jest dziełem przypadku – upamiętnia postać Piotra Aksamita z Lideřovic i Košova, czeskiego zemana i hetmana słynnych „bratrzyków”. Byli to weterani wojen husyckich, którzy w XV wieku trzymali w szachu ogromne połacie dzisiejszej Słowacji.
Piotr Aksamit był postacią wielowymiarową – z jednej strony sprawnym dowódcą i strategiem, z drugiej budzącym lęk łupieżcą, który najeżdżał bogate klasztory i karawany kupieckie na Dunajcu. Choć operował m.in. z zamku w Pławcu, to właśnie na szczycie dzisiejszej Aksamitki założył swój główny majdan (obóz polowy).
Kres jego potęgi położyła dopiero bitwa pod Blatným Potokiem (Sárospatak). Dzięki słowackim źródłom historycznym znamy dokładną datę jego śmierci: 21 maja 1458 roku. Do dziś, spacerując po wierzchołku góry z doświadczonym przewodnikiem, można dostrzec nikłe ślady ziemnych wałów obronnych, będących ostatnim świadectwem husyckiej obecności.
💡 Wskazówka Przewodnika: Uwaga na nawigację!
Czerwony szlak, mimo nazwy szczytu, w rzeczywistości omija sam wierzchołek Aksamitki od północy. Jeśli chcą Państwo zobaczyć pozostałości dawnego „majdanu” husytów, należy na chwilę zboczyć z głównej ścieżki i podejść na najwyższy punkt grzbietu. Na wspólnej wycieczce chętnie wskażę Państwu to ukryte miejsce!
Jaskinia Aksamitka i Legenda o Skamieniałym Zbójniku
Południowe zbocza sąsiedniej Płaśni skrywają Jaskinię Aksamitkę, przez wieki znaną jako „Mleczna Dziura”. Nazwę tę zawdzięcza nagromadzeniom miękkiego nacieku krasowego, tzw. mleka wapiennego. Ta licząca ponad 330 metrów korytarzy jaskinia była idealną kryjówką dla zbrojnych oddziałów Aksamita.
Region ten jest niezwykle bogaty w żywy folklor, a legendy flisackie do dziś budują niepowtarzalną atmosferę tych szlaków:
- Skarby w mrokach jaskini: Według podań to właśnie w korytarzach Aksamitki ukryto nieprzebrane skarby zrabowane z Czerwonego Klasztoru.
- Legenda o Skamieniałym Zbójniku: Przejmująca opowieść głosi, że Piotr Aksamit nie poległ w bitwie, lecz został przeklęty przez gnębionych ludzi. Pod wpływem strasznego przekleństwa hetman skamieniał i do dziś spoczywa zaklęty w głaz w rejonie Haligowskich Skał, pilnując swoich monet po wieczne czasy.
- Ślady św. Kingi i brata Cypriana: Wędrując tymi szlakami, wspomnimy też o św. Kindze, z której łez i krwi wyrastały białe i czerwone goździki, oraz o bracie Cyprianie z Czerwonego Klasztoru – legendarnym „latającym mnichu”.
Przewodnik po punktach widokowych i szlakach
Proponowana przeze mnie trasa to autorska pętla, która pozwala w pełni poczuć ducha dawnych, spokojnych Pienin:
- Szczawnica (start): Wyruszamy z urokliwej Szczawnicy i kierujemy się w stronę malowniczej Drogi Pienińskiej wzdłuż przełomu Dunajca.
- Dolina Leśnickiego Potoku: Podziwiamy monumentalną formację Wylizana. Jej pionowe, białe ściany wznoszą się aż na 130 metrów!
- Leśnica: Spiska wieś-perełka z barokowym kościołem św. Michała z 1753 roku. Opowiem Państwu m.in. o tym, jak w 1918 roku wieś znajdowała się pod polską jurysdykcją oraz o wizytach Marii Konopnickiej.
- Przełęcz pod Tokarnią (720 m n.p.m.): Miejsce z oszałamiającą panoramą na Tatry Bielskie i Wysokie (z wyraźną sylwetką Łomnicy) oraz pasmo Radziejowej.
- Wysoki Wierch: Prawdopodobnie najlepszy punkt widokowy w całym regionie do obserwacji „słowackiej strony” Trzech Koron i Sokolicy.